[ Pobierz całość w formacie PDF ]
.Podobnie uderzenie czarodzieja w twarz nie byłoby dla niego wówczasreakcją najbardziej oczywistą.Wcielając się w Runcorna, Harry nadal kieruje sięwłasnymi pobudkami i zachowuje się tak, jak normalnie zachowywałby się wokreślonych sytuacjach, gdyby na co dzień miał ciało Runcorna.(Dla porównaniaszczegół, co do którego Rowling, moim zdaniem, jednak się pomyliła: otóż kiedy jużdokonała się przemiana, Harry, patrząc na swoje muskularne ramiona, zauważył, żebył potężnie zbudowanym mężczyzną10.Podejrzewam, że Harry prędzej poczułby,że jest potężnie zbudowany, i nie musiałby przyglądać się swoim muskularnymramionom, żeby to stwierdzić.Z drugiej strony, opis odczuć Harry'ego w innychpodobnych sytuacjach, na przykład wtedy, kiedy zanurza się w jeziorze po zjedzeniuskrzeloziela, są niezwykle trafne11).Po drugie, nawet kiedy Harry napił się eliksiru wielosokowego przed ślubem BillaWeasleya i Fleur Delacour, Luna Lovegood i tak go rozpoznała.Dostrzegła Harry'egow wyrazie twarzy Barneya Weasleya.To byłoby niemożliwe, gdyby umysł Harry'egoi ciało Barneya były oddzielne.Wyraz twarzy Barneya byłby wówczas jego własnym,nawet jeśli kierowałby nim umysł Harry'ego.Wyobrazmy sobie taki eksperyment:załóżmy, że możemy10 Insygnia Zmierci, op.cit., s.250.'1 Kiedy w Komnacie Tajemnic Harry wypił eliksir wielosokowy, Rowling opisuje,że z jego ust wydobyło się  ochrypłe warknięcie" Goyle'a (s.229).W filmienatomiast widzimy, jak Harry próbuje naśladować głos Goyle'a.Myślę, że zgodziciesię ze mną, że w tym miejscu rację ma Rowling: głos, jakim mówi Harry, będziedeterminowany przez jego ciało.Jeśli jego ciało ma kształt ciała Goyle'a, to jego głos również powinien tak brzmieć.46pSYRIUSZ BLACKpodłączyć Twój umysł do ciała kogoś innego, tak że Twój mózg i Twoje myślikontrolują ciało drugiej osoby.Co za tym idzie, bodzce zmysłowe odbierane przezciało tej osoby byłyby kierowane do Twojego mózgu.I załóżmy, że zdradzimy Ci (zapośrednictwem kogoś innego) jakąś szokującą tajemnicę, która jednak już wcześniejbyła znana osobie, w którą się wcieliłeś.Co się stanie? Najpierw Ty będzieszzaskoczony, ale Twój  gospodarz" nie.Następnie Twój gospodarz odnotuje Twojezaskoczenie (nie to, które on sam czuje, bo on przecież nie jest zaskoczony).Co sięstanie potem? Czy jego twarz będzie wyglądała tak jak Twoja, kiedy jesteśzaskoczony? Nie, bo to przecież twarz Twojego gospodarza  będzie zatemwyglądała tak, jak jego własna twarz, kiedy jest zaskoczony.Jego przyjaciele tozauważą i powiedzą:  Dlaczego Piotrek wygląda na zaskoczonego? Przecież oddawna o tym wiedział".Nie będą się zastanawiać, dlaczego Piotrek ma taki dziwnywyraz twarzy (nie swój, tylko Twój), ponieważ Piotrek będzie wyglądał tak, jakzawsze wygląda, kiedy jest zaskoczony.Tymczasem kiedy Harry wciela się wBarny'ego, wyraz twarzy Barny'ego staje się wyrazem twarzy Harry'ego.Innymprzykładem jest to, kiedy Harry z Ronem wpadają na Arthura Weasleya podczasprzeszukiwania Ministerstwa Magii i Harry zauważa, że Ron nie patrzy ojcu w oczyz obawy, że ten mógłby go rozpoznać.Pierwszy przykład pokazuje, jak nowa postać cielesna wpływa na nasze myślenie iczyny.Drugi  jak umysł wpływa na to, jak wygląda nasze nowe ciało.Sądzę, żeumysł i ciało osoby przeistoczonej wciąż stanowią jedność, a nie połączenie dwóchodrębnych części.W przeciwnym razie nie będziemy mogli wytłumaczyćzachowania osoby w jej innych wcieleniach.Czy to pomaga nam w zrozumieniuzachowania Aapy? Wydaje się, że tak: Aapa nie jest ani człowiekiem, ani psem.Jest połączeniem ich obu, dlatego goni swój ogon, bo sprawia mu to przyjemność, tak jakinnym psom.A co z Crouchem i Moodym? Jeśli chodzi o animagów i wilkołaki, to tu widaćwyraznie, że kiedy przechodzą transformację, stają się innymi istotami.Nicdziwnego, że Aapa czasem dziwnie się zachowuje.Kiedy zachowuje się jakczłowiek, to u psa wygląda to dziwnie, a kiedy zachowuje się jak pies, to wydaje sięto dziwne u człowieka.Kiedy jednak ktoś wypija eliksir wielosokowy, żeby sięprzeistoczyć, to nadal pozostaje człowiekiem i nie będzie przejawiać pewnychzachowań, za to bez wątpienia będzie się zachowywać w sposób, jaki przedtransformacją zupełnie by do niego nie pasował.Przypomnij sobie transformacje,jakie przeszli mugole: to, co47rERIC SAIDELwcześniej wydawało im się zupełnie normalne, po transformacji stawało się nieważnealbo dziwne (i odwrotnie).Jazda na rowerze też wydaje się czymś obcym idziwacznym, dopóki się jej nie opanuje.Za to potem staje się czymś najbardziejnaturalnym na świecie.Robimy różne rzeczy, które zmieniają nasze ciała, co wrezultacie zmienia nasze relacje z otoczeniem.Zmieniając ciało, zmieniamy takżepodstawę tego, kim jesteśmy.Myślę, że przynajmniej w jakimś stopniu zachowanieCroucha we wcieleniu Mo-odyego można tłumaczyć tym, że określone działaniawydawały mu się słuszne.Crouch-Moody jest jak Aapa i jak my wszyscy:niepodzielną całością, złożoną z umysłu i ciała, które wspólnie kształtują tożsamośćtej całości.A zatem czy Syriusz jest człowiekiem, czy psem12? To zależy od tego, jak wygląda.Kiedy wygląda jak człowiek, to jest człowiekiem, a kiedy wygląda jak pies, to niejest ani człowiekiem, ani psem.Aapa, czyli Syriusz wyglądający jak pies, to cośtrzeciego, czego nie można nazwać ani człowiekiem, ani psem.Coś, co łączy w sobiecechy ludzkie i psie.Uważam, że ta właśnie teoria ma największy sens w odniesieniudo historii Rowling, a jednocześnie współgra z naszymi współczesnymi teoriami na temat tożsamości.Jak stwierdził Descartes, umysł i ciało są w istocie pojedynczącałością, której naturą kieruje zarówno umysł, jak i ciało, nawet wtedy, kiedy ktośakurat ma ciało psa.12 Są jeszcze inne zagadki tego typu, na które natykamy się w świecie Harry'egoPottera i które również warte są zbadania [ Pobierz całość w formacie PDF ]

Archiwum