[ Pobierz całość w formacie PDF ]
.Miłość zbawiającą i jednoczącą daje właśnie Kościół.Byłoby rzeczą niesłuszną przypisywanie tego wpływu jednemu tylkowyznaniu, bowiem wszystkie wyznania działają wspólnie, a każdyKościół ma w tym swoją część.To samo należy powiedzieć również0 społecznym wpływie chrześcijaństwa, co znalazło swój wyraz w ruchuLife and Work.W dziedzinie praktycznego rozwiązywania problemówspołecznych prawosławie ma mniejsze doświadczenie historyczne niżKościoły zachodnie, które stanęły wobec rozwiniętego kapitalizmu,podczas gdy kraje prawosławne ciągle jeszcze znajdowały się na etapiegospodarki naturalnej, charakteryzującej się przewagą rolnictwa.Dopiero czasy współczesne postawiły prawosławie przed koniecznościąrozwiązywania problemów społecznych.Można wymienić te cechyprawosławia, które mają znaczenie dla jego stosunku do problematykispołecznej.Przede wszystkim, jest to, nie bacząc na obecność hierarchii,brak wszelkich form klerykalizmu, duch soborowy, czyli to, co w językuświeckim nosi nazwę demokracji.Prawosławna soborowość nie jestjednak demokracją, ale brak  książąt Kościoła" sprawia, że prawosławie jest bardziej ludowe, co sprzyja duchowi ekonomicznej demokracji.Dostojewski mówił niekiedy: prawosławie jest naszym rosyjskimsocjalizmem.Chciał przez to powiedzieć, że obecna jest w nim miłość1 równość społeczna.Prawosławie w historii było nie tylko cesarskim, aletakże chłopskim.Teraz, gdy przestało być cesarskim, pozostało chłopskim, a tym samym bliskim klasie robotniczej.Jeżeli zaś chodzio socjalizm, to prawosławie, wraz z całym chrześcijaństwem, odnosi sięnegatywnie jedynie do związanego z tym ustrojem ateizmu.Związek188 socjalizmu z ateizmem jest faktem mającym swoje duchowe i historyczne przyczyny.Jest to pokusa chleba, w imię której człowiek wyrzeka sięChrystusa i wyznaje, że człowiek żyje jedynie chlebem (materializmekonomiczny).Fakt ten nie czyni związku socjalizmu z ateizmemtrwałym, co daje możliwości nowemu chrześcijaństwu przyszłości.Dusza ludzka jest ze swej natury chrześcijańską i nie może zaspokajać sięwyłącznie samym chlebem.Jaki jest stosunek prawosławia do socjalizmu? Prawosławie nie dało żadnego określenia oficjalnego w tymwzględzie, a zresztą określenie takie nie jest potrzebne, gdyż nie jest toproblem dogmatyczny, a problem etyki społecznej.Jednakże w tradycjiprawosławnej, w dziełach Ojców Kościoła (św.Bazylego Wielkiego,św.Jana Chryzostoma i innych) znajdujemy wystarczające postawy dlapozytywnego odniesienia się do socjalizmu rozumianego jako odrzucenie systemu eksploatacji, spekulacji i korzyści.Reforma ustrojuspołecznego oraz stopień realizacji ideałów społecznych nie są jedyniesprawą zasad, ale także praktyki.Każda organizacja gospodarcza maswoje plusy i minusy, z których winna zdawać sobie sprawę.Możliwyjest jednakże socjalizm demokratyczny, który, jak sądzimy, zostaniezrealizowany w historii.Prawosławie nie ma żadnych powodów, abysprzeciwiać się tej formie ustrojowej, gdyż jest formą realizowania zasadmiłości w życiu społecznym.Prawosławie posiada siły dla realizacjitakiego właśnie powołania  oświecać historyczną drogę ludzkościswoją światłością, być sumieniem społecznym, błogosławiąc pracującym i utrudzonym.Do czasów współczesnych prawosławie nie miałomożliwości, z przyczyn historycznych, określenia swego stosunku doproblemów społecznych.Ale właśnie teraz stanęło wobec tych problemów.Prawosławie winno wykorzystać lekcję daną przez Opatrznośćwłaśnie w dziedzinie chrześcijaństwa społecznego.Poza tym prawosławie jest wolne od klerykalizmu, nie dąży w swojej działalności dorozszerzania swojej władzy politycznej, a jedynie pragnie oddziaływaćna dusze ludzkie.Problemy społeczne istnieją dla prawosławia równieżi winny być przedmiotem nauczania kościelnego.Prorocy Izraela takżezajmowali się kwestiami społecznymi i nie bez powodu można dostrzecw tym fakcie głoszenie pierwocin etyki społecznej na gruncie StaregoTestamentu.Duch proroctwa nie wygasł w Kościele, dla którego istotneznaczenie mają słowa Apostoła Pawła: ducha nie gaście, proroctwa nieponiżajcie.W ciągu wielowiekowej historii chrześcijaństwa, zwłaszczaw XIX wieku, i na Zachodzie i na Wschodzie, pojawiły się próby189 głoszenia chrześcijaństwa społecznego *.Myślę, że jest to jeszcze nieukazana w pełni strona chrześcijaństwa i jej realizacja jest zadaniemprzyszłości.Chrześcijaństwo nie powinno jedynie dostosowywać się dozmian zachodzących w życiu, nie zawsze przy tym w sposób dobrowolny, jak to było dotychczas.Chrześcijaństwo ma prowadzić narody,pobudzać ich sumienie i naginać wolę do nowych zadań.Oczekujemywięc przebudzenia nowego ducha prorockiego w chrześcijaństwie, czegopoczątki widzieliśmy w prawosławiu rosyjskim XIX wieku.Nie chodziprzy tym jedynie o chrześcijański socjalizm w różnych jego postaciach [ Pobierz całość w formacie PDF ]

Archiwum