[ Pobierz całość w formacie PDF ]
.W stosunku do stałości przebiegu DGW widoczne jest szybkie obniżenie GGW w miarę dodawania gazu obojętnego.Dwutlenek węgla działa w podobny sposób jak azot.Dodatkowym efektem gaśniczym może być ochłodzenie atmosfery po wyładowaniu gazu.Powoduje to niska temperatura sublimacji CO2.Gaz ten w powyższym badaniu zobojętniał mieszaninę palną przy 30 % obj.jego dodatku.Dobre właściwości inertujące dwutlenek węgla zawdzięcza wysokiej wartości molowego ciepła właściwego oraz słabej przewodności cieplnej.Badany perfluorobutan wykazał najlepsze właściwości inertujące z powyższych środków (7,8 % obj.).Na wykresie, przy małych ilościach dodawanego gazu, widoczne jest nieznaczne obniżenie DGW, które trudno jest wyjaśnić.Następnie krzywa palności szybko się podwyższa.Świadczy to o pewnym działaniu chemicznym związku.Tak niskie działanie inertujące tłumaczy bardzo wysoka pojemność cieplna w porównaniu z innymi gazami oraz nieznaczne przewodnictwo cieplne.Podczas spalania CEA-410 wydzielały się duże ilości fluorowodoru stanowiącego produkt termicznego rozkładu środka.Jest to jeden z negatywnych skutków stosowania tego zamiennika halonu.Przy przeprowadzaniu badań starano się zachować powtarzalność czynności.Dokładność pomiarów uzależniona była od prawidłowego odczytu wskazań podciśnieniomierza oraz dozowania odpowiednich ilości składników mieszaniny.Skala na podciśnieniomierzu umożliwiała odczyt ciśnienia z dokładnością 0,01 atmosfery.Ewentualne błędy odczytu mogły być spowodowane niedokładnym wyskalowaniem podciśnieniomierza oraz nieodpowiednim odczytem jego wskazań.Po przeprowadzeniu badań otrzymane wyniki porównano z wartościami literaturowymi.Amerykańska norma NFPA 2001 dla perfluorowanego zamiennika CEA-410 podaje wartości stężenia inertującego atmosferę propanową w zakresie 9,6-10,3 % obj.(w zależności od metody i warunków badania).Różnicę ze stężeniem otrzymanym w powyższym badaniu (7,8 % obj.) należy tłumaczyć użyciem zapłonowej iskry elektrycznej o niższej wartości energii (3,5 J uzyskanych z generatora w porównaniu do 11 J) oraz zastosowaniem komory badawczej o większej objętości pomiarowej (12 L vs 7,9 L).Rozbieżności wyników mogły być spowodowane także kolejnością dozowania składników mieszaniny w badaniu (najpierw gaz gaśniczy, później propan).W przypadku dwutlenku węgla i azotu wartości literaturowe i określone w badaniu okazały się zgodne.Pozycja [19] przedstawia zakres stężeń inertujących dla CO2 równy 28-36,9 % obj., natomiast dla azotu 42-49,4 % obj.(zależnie od badań).Uzyskane wyniki wynosiły odpowiednio 30 i 43 % obj.Nie udało się uzyskać wartości literaturowych zobojętniania atmosfery propanowej helem.Powyżej doświadczalnie określono stężenie inertujące helu zgodne z wartością stężenia azotu.Według (5) skuteczność inertująca helu jest znacznie gorsza niż azotu (oszacowane na podstawie stężeń zobojętniających atmosferę metanową).Ewentualna niezgodność wyników stężenia inertującego helu może być spowodowana brakiem odpowiedniej czystości samego środka.WnioskiWyznaczone na podstawie obszarów palności stężenia inertujące perfluorowanego zamiennika CEA-410 oraz dwutlenku węgla, azotu i helu, które mogą być stosowane jako alternatywy w stosunku do halonu 1301 do wypełniania pomieszczeń, pozwalają na przedstawienie następujących wniosków:lObjętościowe stężenie inertujące CEA-410 jest znacznie mniejsze niż gazów obojętnych.Oznacza to, że znacznie szybciej można będzie je osiągnąć po wyładowaniu środka.Dodatkowym atutem jest magazynowanie związku w postaci ciekłej w przeciwieństwie do nieskroplonych gazów obojętnych.Dzięki temu znacznie korzystniej przedstawiają się parametry natężenia przepływu CEA-410 w instalacji jako cieczy.llWagowe stężenie inertujące CEA-410 jest porównywalne z pozostałymi badanymi gazami.Oznacza to, że masa gazów i zamiennika w instalacji jest porównywalna (wyjątek stanowi hel, którego małą masę, zużytą w badaniu, tłumaczy się jego niską gęstością par).llPrzewagę CEA-410 nad gazami obojętnymi stanowi większa szybkość wyładowania, lepsza skuteczność w zobojętnianiu atmosfery palnej oraz zwartość i mała masa instalacji.llBardzo ważnym czynnikiem stwarzającym pewne niebezpieczeństwo stosowania zamiennika jest duża ilość poreakcyjnych produktów rozkładu termicznego.Charakterystyczne jest wydzielanie się toksycznych substancji o ostrym, duszącym zapachu (przeważnie fluorowodoru).Gazy obojętne takich produktów nie wydzielają.llPorównanie danych fizykochemicznych badanych gazów i stężeń inertujących uwidoczniło istotny wpływ molowego ciepła właściwego, gęstości oraz przewodnictwa cieplnego gazów na ich zdolność do zobojętniania atmosfery palnej.Można to zbiorczo ująć w postaci współczynnika dyfuzyjności cieplnej a (tab.10).Im środek gaśniczy posiada mniejszą dyfuzyjność cieplną, tym ma lepsze właściwości zobojętniające mieszaniny palne.llIstotnym zagadnieniem doboru i stosowania gazów gaśniczych są aspekty ekonomiczne.Na korzyść CEA-410 wpływa przechowywanie go w postaci skroplonej pod niskim ciśnieniem.Powoduje to, że objętość instalacji jest mniejsza, a sama jej konstrukcja tańsza i prostsza (w porównaniu z gazami obojętnymi).Jednak środek sam w sobie jest bardzo drogi.Zaletą ogólnie dostępnego dwutlenku węgla jest stosunkowo niska cena oraz średnie zapotrzebowanie na przestrzeń konieczną do składowania butli, gdzie środek gaśniczy przechowywany jest jako ciecz pod ciśnieniem.Azot wymaga magazynowania odpowiednio dużej jego ilości pod wysokim ciśnieniem (ok.200 atmosfer przy 200C), co wpływa na wysokie koszty budowy instalacji.Pod względem wagowym hel wymaga bardzo małej ilości do zobojętnienia palnej atmosfery.Automatycznie wpływa to na zmniejszenie objętości magazynowania środka.Jednak poważnym mankamentem wpływającym na małą popularność środka w ochronie przeciwpożarowej jest wysoki koszt otrzymania helu.lW powyższej pracy przedstawiono potrzebę wycofania halonów z użytkowania w ochronie przeciwpożarowej oraz zastąpienie ich środkami gaśniczymi o porównywalnej skuteczności gaśniczej.W społeczeństwie państw wysokouprzemysłowionych istnieje obecnie wysoka świadomość ochrony środowiska naturalnego.Problemy ekologiczne stały się priorytetem egzystencji człowieka.Szkodliwe oddziaływanie halonów na warstwę ochronną Ziemi, jaką stanowi powłoka ozonowa, było konsekwencją zabronienia stosowania tych doskonałych środków gaśniczych we wszystkich nowych instalacjach, za wyjątkiem niektórych zastosowań.Zaprzestanie ich produkcji zostało zatwierdzone przez sygnatariuszy Protokołu Montrealskiego w 1987 roku.W przypadku stosowania systemów całkowitego wypełnienia, użycie halonu 1301 ograniczono do sytuacji, w których zastosowanie innego środka byłoby w chwili obecnej nieuzasadnione.Halon jest utrzymany tylko w najbardziej krytycznych zastosowaniach, gdzie inne środki nie mogą być bezpiecznie użyte.Jednak uzasadnione użycie halonów musi stanowić decyzję ostateczną, popartą szczegółową analizą zagrożeń.Techniczny Komitet ds.Halonów formułuje podstawowe kierunki ograniczenia stosowania tych środków (por.rozdz.2) [ Pobierz całość w formacie PDF ]

Archiwum