[ Pobierz całość w formacie PDF ]
.Po wstąpieniu na tron okazał się niezwykle liberalny.Udzielił amnestii wszystkim więźniom politycznym, a następnie nadał Rzymowi i potem całemu Państwu Kościelnemu konstytucję oraz ustanowił radę państwa.W czwartki przyjmował wiernych na publicznych audiencjach.Austria, która po kongresie wie-odgrywała rolę protektora, zapewniającego bezpie-1 papiestwu, zaczęła okazywać nieufność i zwiększyłaliczebność wojsk stacjonujących w Państwie Kościelnym.Papież złożył protest - i z dnia na dzień stał się bohaterem włoskiego ruchu niepodległościowego.Nacjonalista Mazzini wezwał nawet Piusa IX, aby stanął na czele narodowców, lecz ten wycofał się, widząc, że postulaty rewoltujących patriotów stają się coraz bardziej radykalne; oprócz wolności prasy zażądali między innymi sformowania uzbrojonej straży obywatelskiej oraz usunięcia jezuitów.Nie miał zamiaru powtórzyć błędu popełnionego przez Kościół we Francji, który wyniósł do władzy swoich prześladowców.Włoskie tendencje wolnościowe były przecież otwarcie wspierane przez środowiska masońskie, zdeklarowanych wrogów katolicyzmu.Pod koniec 1848 roku sytuacja w całym kraju uległa zaostrzeniu.Gdy w zajętej przez Austrię Lombardii wybuchła w marcu rewolucja, król Karol Albert wypowiedział wojnę mocarstwu Habsburgów.„Precz z barbarzyńcami!”, rozbrzmiały w odpowiedzi głosy w całej Italii.Papież znalazł się sytuacji konfliktu interesów.Nie mógł pogrążyć swoich „opiekunów”, nie chciał też zdradzić własnego narodu.Wreszcie oznajmił, że jego obowiązkiem jest bycie ojcem wszystkich chrześcijan, za co napiętnowano go mianem wiarołomnego wroga ojczyzny.W listopadzie 1848 roku radykalni wywrotowcy zamordowali pierwszego papieskiego premiera, hrabiego Pellegrina Rossiego, a następnego dnia obiegli pałac papieski na Kwirynale, żądając od Piusa IX zbrojnego wystąpienia przeciwko Austrii, proklamowania jedności Włoch oraz utworzenia nowego rządu.Papież oświadczył, że nie pozwoli, by rebelianci dyktowali mu warunki, gdyż uwłaczałoby to jego godności jako zwierzchnikowi Kościoła na świecie, a ponadto nie zamierza prowadzić wojny z chrześcijańskim mocarstwem, jakim jest Austria.Gdy rewolucjoniści ostrzelali Kwirynał, co pociągnęło za sobą kilka ofiar śmiertelnych, aby uniknąć dalszego rozlewu krwi, podpisał przedłożoną mu listę ministrów i przebrany za prostego księ-dza, w powozie ambasadora bawarskiego ratował się ucieczką do Gaety.Ferdynand, król Neapolu, przyjął go tam z otwartymi ramionami.W Rzymie natomiast ogłoszono republikę.Upadek państwa kościelnegoSpowodowało to interwencję Francji, chcącej przywrócić porządek w Europie ustalony na kongresie wiedeńskim.Po dwui pól miesiąca zaciętych walk z oddziałami przywódcy nacjonalistów Giuseppe Garibaldiego armia Ludwika Napoleona (Napoleon III) zdobyła Wieczne Miasto i przywróciła władzę papieża.Niestety, od Państwa Kościelnego odpadły Emilia-Romania, Marchia i Umbria.Pius IX powrócił do Rzymu i obrał konserwatywny, antyliberalny kurs, gdyż czuł się haniebnie zdradzony przez nacjonalistów, którym kiedyś udzielił poparcia.W 1861 roku Wiktor Emanuel II przyjął tytuł króla Włoch, a jego premier, hrabia Cavour, zażądał od papieża uznania nowego państwa i zrezygnowania z Rzymu, oferując jako rekompensatę uznanie jego suwerenności oraz liczne przywileje.Pius IX odrzucił przedstawione propozycje, gdyż nie chciał być zależny od władzy, która zaczęła odsłaniać swoje prawdziwe oblicze.Gdy w 1870 roku rozpoczął się konflikt pomiędzy Prusami i Francją, co zmusiło tę drugą do wycofania swoich wojsk z Italii, Pie-montczycy napadli na Wieczne Miasto i po krótkim oblężeniu zdobyli je.Protest papieża przebrzmiał bez echa, a ekskomunika wszystkich uczestników podboju została zignorowana.W czerwcu Rzym stał się nową stolicą Królestwa Włoch, natomiast Kwi-rynal - rezydencją władcy.Tym samym został zamknięty rozdział w historii Kościoła trwający jedenaście wieków, epoka papieży-monarchów i ziemskiej władzy papiestwa.Pius IX usunął się do swojej rezydencji, położonej obok Bazyliki św.Piotra i chronionej potężnymi murami, i nazywał sięodtąd więźniem Watykanu.Odmówił przyjęcia odszkodowania ze strony rządu włoskiego; wystarczała mu tradycyjna ofiara wiernych, tak zwany grosz Piotrowy.Status prawny Miasta Watykańskiego uregulowały dopiero pakty laterańskie i konkordat zawarty w roku 1929 pomiędzy Benitem Mussolinim i Piusem XI.Tym, co pozostało papieżowi i co miało się okazać znacznie istotniejsze, była duchowa rola następcy świętego Piotra.W latach „po ucieczce do Gaety” postawił całkowicie na wewnątrzkościel-ną odnowę, aby tym skuteczniej stawić czoła siłom oświeceniai liberalizmu, niezmiennie wrogo nastawionym do chrześcijaństwa od czasów rewolucji francuskiej.Skoro w wyniku procesów seku-laryzacyjnych w Europie Kościół w ogólności, a papież w szczególności utracili swoje światowe dobra, to obecnie należało skonsolidować jego duchową władzę i umocnić ją wewnętrznie.Niepokalane poczęciePierwszym krokiem papieża w tym kierunku stało się wyniesienie do rangi dogmatu nauki o niepokalanym poczęciu Maryi, niemającym, nawet jeśli tak właśnie myśli wielu niekatolików (i niemało katolików), nic wspólnego z poczęciem Jezusa z Ducha Świętego.Zgodnie z tym dogmatem Maryja sama, zachowana przed skalaniem skutkami grzechu pierworodnego, została w naturalny sposób poczęta i zrodzona przez własną matkę.To przekonanie, wywodzące się z Protoewangelii Jakuba, powstało na początku II wieku, a w IX wieku wybraniu Maryi w łonie Jej rodzicielki poświęcono osobne święto kościelne.W wiekach średnich doktrynę o Niepokalanym Poczęciu teologicznie sformułowali i głosili Bernard z Clairvaux, Albert Wielki, Bonawentura oraz Tomasz z Akwinu.Stąd też, gdy w 1849 roku Pius IX powrócił z Gaety i w encyklice9 poprosił o opinię biskupów całego Kościoła, otrzymał entuzjastyczne poparcie większości z nich-jedynie czterech bądź pięciu nie widziało takiej możliwości.Nową, a przecież tak już starą prawdę wiary ogłoszono uroczyście8 grudnia 1854 roku w Rzymie w obecności 200 purpuratów przybyłych z całego świata.W ten sposób papież całkowicie powierzył dzieło odnowy Kościoła opiece Maryi.W 1858 roku Matka Boża ukazała się prostej chłopskiej córce Bernadetcie Soubirous we francuskim Lourdes i zapytana o imię, odpowiedziała: „Jestem Niepokalanie Poczęta”, a te słowa powszechnie uznano za poniekąd niebiańskie potwierdzenie nowego dogmatu [ Pobierz całość w formacie PDF ]

Archiwum