[ Pobierz całość w formacie PDF ]
.By"bym szczliwy, mogc broni równie praw sieci  jeeli yli-bymy w wiecie, w którym rynek mediów by"by prawdziwie zrónico-wany.Jednak koncentracja poddaje w wtpliwo realizacj tego wa-runku.Jeeli garstka firm sprawuje kontrol nad dostpem do mediówi ta garstka firm moe decydowa, jakie polityczne stanowiska bdmog"y by promowane na ich kana"ach, wówczas w oczywisty sposóbkoncentracja ma znaczenie.Mog podoba ci si stanowiska wybieraneprzez t grup.Ale nie powinien podoba ci si wiat, w którym na-prawd nieliczni mog decydowa o tym, o jakich kwestiach inni mogsi dowiedzie.RazemJest co niewinnego w roszczeniu wojowników o przestrzeganie prawautorskich, dajcych, aby rzd  chroni" moj w"asno.Rozwaanew oderwaniu od rzeczywistoci, jest ono oczywicie s"uszne i w wikszo-ci przypadków ca"kowicie nieszkodliwe.Nikt przy zdrowych zmys"ach,o ile nie jest anarchist, nie móg"by si z tym nie zgodzi.Jednak, gdy widzimy, jak dramatycznie zmieni"a si owa  w"asno ,kiedy zdajemy sobie spraw z jej moliwych dzi interakcji zarówno z tech-nologi, jak i z rynkiem, co powoduje istotne zmiany w rzeczywistym lawrence lessig www.wsip.com.pl 198 wolna kultura  własność ograniczeniu wolnoci kultywowania naszej kultury, roszczenie to zaczy-na wyglda mniej niewinnie i jest mniej oczywiste.Zak"adajc, e (1)technologia ma moc uzupe"niania kontroli prawa oraz (2) skoncentro-wany rynek ogranicza moliwoci protestu, jeeli rygorystyczne egze-kwowanie niezmiernie rozwinitych praw  w"asnoci , przyznanychprzez prawo autorskie, wp"ywa na wolno kultywowania tej kulturyi tworzenia wykorzystujc nasz przesz"o, wówczas naley zada sobiepytanie, czy w"asno nie powinna zosta na nowo zdefiniowana.Nie zamierzam dowodzi, e powinnimy znie prawa autorskie czyte cofn si do XVIII wieku.By"oby to duym b"dem, katastrofalnymw skutkach dla wikszoci istotnych przedsiwzi twórczych, które spodejmowane dzisiaj w sferze naszej kultury.Jednak jest pewna przestrze midzy zerem a jednoci, nie wy"cza-jc kultury internetowej.I te ogromne zmiany rzeczywistej si"y regulacjiprawa autorskiego, zwizane ze wzrastajc koncentracj przemys"u me-dialnego i opierajce si na technologii, która bdzie w coraz wikszymstopniu umoliwia sprawowanie kontroli nad uytkowaniem kultury,powinny sk"oni nas do zastanowienia si, czy aby nie nadszed" czas nadokonanie kolejnej korekty.Nie korekty, która zwikszy"aby moc oddzia-"ywania praw autorskich.Ani korekty, która wyd"uy"aby okres ich obo-wizywania.Wrcz przeciwnie, korekty, która przywróci"aby równowagtradycyjnie charakteryzujc regulacje prawa autorskiego  os"abiajcejregulacje prawne w celu wzmocnienia dzia"alnoci twórczej.Prawo autorskie nie zosta"o wyryte w kamieniu.Nie stanowi onozbioru sta"ych zobowiza, które z jakiego tajemniczego powodu sobecnie wykpiwane przez nastolatków i maniaków komputerowych.Tymczasem, w krótkim czasie si"a praw autorskich znacznie si zwik-szy"a, wraz ze zmianami w technologii dystrybucji i tworzenia oraz z na-ciskami lobbystów, zapewniajc wiksz kontrol w"acicielom prawautorskich.Zmiany, które mia"y miejsce w przesz"oci w zwizku z roz-wojem technologii sugeruj, e by moe bdziemy potrzebowa podob-nych zmian w przysz"oci.A zmiany, w odpowiedzi na niezwyk"e zwik- 199szenie si kontroli, któr zapewniaj technologia i rynek, musz polegana ograniczeniach w zakresie praw autorskich.W wojnie z piratami umyka nam pewien problem, który moemy do-strzec dopiero po przejrzeniu zasigu tych wszystkich zmian.Kiedy do-da si do siebie skutki zmieniajcego si prawa, koncentracji rynkóworaz zmieniajcej si technologii, wida, e prowadzi to do zaskakujce-go wniosku: nigdy w ca"ej naszej historii tak nieliczne grono nie mia"ouprawnie do sprawowania kontroli nad rozwojem naszej kulturyw wikszym stopniu, ni ma to miejsce teraz.Nie by"o tak w czasach, gdy istnia"y wieczyste prawa autorskie, ponie-wa dotyczy"y one konkretnych dzie".Nie by"o tak w czasach, gdy tylko wy-dawcy mieli narzdzia umoliwiajce publikowanie, poniewa rynek by"wówczas bardziej zrónicowany.Nie by"o tak w czasach, gdy istnia"y tylkotrzy sieci telewizyjne, bo nawet wówczas gazety, studia filmowe, stacje ra-diowe oraz wydawnictwa by"y niezalene od sieci.Nigdy prawo autorskienie chroni"o tak szerokiego zakresu uprawnie przed równie liczn gruppodmiotów i to przez okres choby w przyblieniu tak d"ugi jak obecnie.Taforma regulacji  drobna regulacja drobnej czci energii twórczej powsta-jcego narodu  sta"a si obecnie olbrzymi regulacj wszelkich procesówtwórczych.Dzisiaj prawo plus technologia plus rynek oddzia"ywaj na sie-bie nawzajem, przekszta"cajc t historycznie "agodn regulacj w najdalej35idc regulacj kultury, jak zna nasze wolne spo"eczestwo [ Pobierz całość w formacie PDF ]

Archiwum