[ Pobierz całość w formacie PDF ]
.Z jednej strony pociąga bohatera program stabilizujący koncepcję państwa - proponujący rozwój społeczno-polityczny na drodze łagodnej rewolucji" - bez wstrząsów, zbrodni, zniszczeń.Z drugiej jednak strony Baryka jest pełenniepokoju o tę ideologię: świadomość nie rozwiązanych zagadnień społecznych i politycznych, pogłębiający się kryzys gospodarczy i socjalny, narastający wyzysk proletariatu poddaje w wątpliwoœæ efektywny, twórczy zakres programu Gajowca.41.Przedwiośnie- dzieło o rewolucji i o PolscePrzedwiośnie polskiej państwowościWiosna to odzyskanie wolności, rozkwit na nowo państwa polskiego po 123 latach niewoli.Utwór stanowi sumę obserwacji politycznych i społecznych, państwowości, która narodziła się na nowo.Konfrontacja mitu szklanych domów z rzeczywistością.Śledząc losy Cezarego Baryki można zauważyć jak różne środowiska poznał.lZiemiaństwollżycie urozmaicone przejażdżkami, balami, spacerami, romanse, zabijanie czasu, którego nie ma na co spożytkować.llnie zainteresowanie tym co dzieje się w krajullmonotonne życie ziemiaństwa rządzi się prawami: dobre pochodzenie, etykieta, dobre wychowanie, majątekllWieślltrudne, prymitywne warunkillnędza wsi prezentowana wyrywkowo - dobitnie sygnalizowane są warunki życialPrzyczyny:lod dawna istniejące stosunki społeczne, których nikt nie zmieniał i nikt nie zamierza zmienićllbierność wyzyskiwanychllwyzysk chłopów nie opiera się na gwałcie, bowiem chłopi poddają się, życie wsi toczy się od dawna ustalonym rytmem.llMieszczaniellnędza klasy robotniczejllpolska krajem policyjnym, więzienia przepełnione, złe warunki, niemożliwe wręcz traktowanie więźniów, terrorlNiepodległość zaskoczyła Polskę, rząd nie bierze losu kraju w swoje ręce.Nie wiele się zmienia (radykalizujące się klasy robotnicze, bezrobotni umieszczani są w więzieniach, a rząd nic nie robi aby zapewnić godność Polakom w wolnej suwerennej Polsce).RewolucjaJest gwałtownym przewrotem społeczno-politycznym, mającym na celu obalenie panującego ustroju i wprowadzenia nowego ładu sprawiedliwości społecznej.Założenia rewolucji są więc słuszne, nawiązują do haseł Wielkiej Rewolucji Francuskiej: wolność, równość, braterstwo.Jednak wszelkie nagłe zmiany wiążą się też z przemocą i krwawymi walkami.Rewolucja w Rosji w 1917 r.obaliła despotyzm carski.Żeromski umiejscawiając akcję w Baku, daje dokładny obraz wydarzeń rewolucyjnych, sugeruje także ich ocenę.Ocena rewolucji jest niejednoznaczna, co wynika w dużej mierze ze zmienności poglądów głównego bohatera.Dojrzewanie Cezarego sprawia, że zmianie ulegają jego poglądy i sposób patrzenia na świat.Początkowo bohater jako młody człowiek angażował się - spontanicznie i bezkrytycznie - w działania rewolucyjne.Rewolucja oznaczała wtedy dla niego wolność, swobodę, ucieczkę od codziennych obowiązków, bezkarność.Cezary brał udział w masowych spotkaniach, podczas których wygłaszano przemówienia, a także organizowano samosądy: wiece przeradzały się często w okrutne, samowolne egzekucje więzionych przeciwników (generałów).Działania rewolucyjne były bezprawiem i okrucieństwem.Rewolucja w Baku wprowadziła nieład i wyzwoliła spory narodowościowe pomiędzy Tatarami a Ormianami.Stopniowo Cezary zaczął zauważać ujemne cechy rewolucji.Jednak dalej uważał, że jest ona koniecznością i że pokrzywdzeni ludzie mają moralne prawo do buntu przeciw krzywdzicielom.Później i ten sąd uległ zmianie.Wyzwolone przez rewolucję spory narodowościowe doprowadziły do makabrycznych wydarzeń: masowych mordów, terroru i skrajnej nędzy, która czyniła ludzi obojętnymi nawet na śmierć.Obalenie starego porządku nie zapewnia jeszcze wprowadzenia nowej cywilizacji.Te spostrzeżenia potwierdziła później podróż do Polski.Miał wówczas okazję zaobserwowania Rosji objętej rewolucją [ Pobierz całość w formacie PDF ]

Archiwum