[ Pobierz całość w formacie PDF ]
.Restytucja towarzystw ubezpieczeń wzajemnych nastąpiła na podstawie art.11 ust.3 usta­wy o działalności ubezpieczeń z dnia 28 lipca 1990 r.Stało się to możliwe w świetle zaistniałych zmian ustrojowych.W istniejącej sytuacji społecznej, tzn.wobec realnego odrodzenia się samo­rządu zawodowego, co w ustroju totalitarnym było nie do pomyślenia, towarzys­twa ubezpieczeń wzajemnych stały się przydatne do prowadzenia działalności ubezpieczeniowej w stosunku do ubezpieczeń określonych grup zawodowych, stowarzyszeń i w ogóle ubezpieczeń o lokalnym zasięgu działania.Jest zrozumiałe, że działalność towarzystw ubezpieczeń wzajemnych musi być rentowna, bo to decyduje o ich istnieniu, ale nie jest obliczona na zysk.Wynika to z istoty towarzystwa, które jest w zasadzie zawsze organizacją spo­łeczną nastawioną na „samopomoc" grupy, która je założyła (vide pierwowzór w postaci ubezpieczeń w starożytnym Egipcie i Rzymie - fratemitates vel colle-giae funerabilia, oppificum, a później bractwa kościelne oraz cechy w średnio­wieczu).Prowadzona działalność ubezpieczeniowa w formie towarzystw ubezpie­czeń wzajemnych jest dopuszczalna wyłącznie, gdy uczestnikami są jedynie polskie osoby fizyczne lub prawne.Należy nadto na wstępie podkreślić, że jeżeli towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych ma niewielki zakres działania pod­miotowo (mała liczba członków) lub przedmiotowo (mała liczba zawieranych ubezpieczeń), to może być uznane przez Ministra Finansów za tzw.małe towa­rzystwo ubezpieczeń wzajemnych.Fakt ten ma istotne znaczenie, ponieważ powoduje duże uproszczenie określonych prawem zasad działania towarzystwa.W stosunku ubezpieczenia wy stępuj ą dwie strony, tj.towarzystwo ubezpie­czeń wzajemnych i ubezpieczający, którymi są jego członkowie.Ubezpieczenia wzajemne polegają na tym, że towarzystwo ubezpieczeń (zwane dalej „towarzystwem") ubezpiecza swoich członków.Dany podmiot prawa z chwilą wstąpienia do towarzystwa staje się jego członkiem i bez potrze­by zawierania jakiejkolwiek umowy dodatkowej nabywa prawa ubezpieczające­go.Niemniej mogą też istnieć towarzystwa otwarte dla ogółu, lecz wtedy stosu­nek ubezpieczenia powstaje dopiero z mocy samej umowy ubezpieczenia.Z kolei trzeba powiedzieć, że towarzystwo staje się towarzystwem ubez­pieczeń wzajemnych z chwilą uzyskania zezwolenia za prowadzenie działal­ności ubezpieczeniowej.Osobowość prawną uzyskuje przez wpis do rejestru Towarzystw Ubezpieczeń Wzajemnych.Rejestr prowadzi Sad Rejonowy dla Warszawy-Pragi.8.2.Powołanie i działalność TowarzystwaUbezpieczeń WzajemnychPrzed sporządzeniem aktu notarialnego zainteresowany prowadzeniem działalności ubezpieczeniowej składa do Ministra Finansów wniosek o zezwole­nie na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej.Wniosek winien zawierać przyszłą nazwę, siedzibę, zakres terytorialny i rzeczowy działania towarzystwa.Nadto dane dotyczące kapitału zakładowego i szacunku kosztów administracyjnych, a także powinien określać formę organizacyjną działalności ubezpiecze­niowej, przedstawiać dane o kwalifikacjach osób mających objąć stanowiska kierownicze.Obowiązkowym załącznikiem do wniosku jest plan działalności towarzystwa.Statut obligatoryjnie określa wysokość kapitału zakładowego oraz kapitału zapasowego (rezerwowego).Dla towarzystw wysokość kapitału zakładowego (gwarancyjnego) jest przewidziana niższa o 25% (rozporządzenie Ministra Fi­nansów z 14 grudnia 1990 r.)52 aniżeli przy spółce akcyjnej (250 min zł), przy czym służy on wyłącznie jako kapitał gwarancyjny, a więc odmiennie od roli jaką pełni w spółce akcyjnej (akcja ucieleśnia prawa majątkowe i niemajątkowe akcjonariusza, daje prawo do dywidendy, służy rozwojowi firmy, spłacie akcjo­nariuszy, pokryciu strat).Kapitał zakładowy istnieje w chwili powstania towarzystwa, jak i następnie w ciągu j ego trwania, tj.prowadzenia działalności ubezpieczeniowej.Kapitał ten jest ostatnią „deską ratunku" dla towarzystwa w celu pokrycia strat; w razie jego zużycia zakład ubezpieczeń musi już ulec likwidacji.Stąd też najpierw należy korzystać z innych, pozostałych funduszy.Chodzi w naszym przypadku o kapi­tał zapasowy (rezerwowy).Wypada jeszcze dodać, że kapitał zakładowy może być tylko w części zużyty na organizację towarzystwa (z przyczyn wyżej powo­łanych).Z tego względu należy mieć jeszcze odrębny fundusz organizacyjny na wydatki związane z rozpoczęciem działalności.Reasumując, rola kapitału zakładowego jest w ubezpieczeniach bierna i służy zabezpieczeniu działalności finansowej.W okresie początkowym działalności towarzystwa kapitał zakładowy jest wyższy od kapitału zapasowego (rezerwowego).Potem ta proporcja ulega od­wróceniu.Wtedy kapitał zapasowy (rezerwowy) staje się podstawowym kapita­łem gwarancyjnym, decydując o stanie wypłacalności towarzystwa, a tym sa­mym o jego stabilności finansowej.Ustalenie wysokości kapitału zapasowego (rezerwowego) jest trudne.Bie­rze się tu pod uwagę wiele czynników, jak np.rodzaj prowadzonej działalności ubezpieczeniowej, wielkość posiadanych kapitałów.Kapitał zapasowy (rezer­wowy) - tworzy się zwykle opierając się na następujących czterech metodach, którymi są:1) odpisy bieżących składek,2) nadwyżki finansowe (zyski),3) dopłaty towarzystwa,4) mieszana (połączenie dwóch lub trzech pierwszych metod).Trzeba podkreślić, że jednak zawsze podstawowym źródłem jest składka ubezpieczeniowa.Uogólniając, wysokość omawianego kapitału powinna być odpowiednim procentem rocznego zbioru składki netto; górną granicą wysokości kapitału za­pasowego (rezerwowego) jest określona wielokrotność rocznego lub przeciętne­go zbioru składek z kilku lat, a dolną granicą wysokość minimalnego marginesu wypłacalności.Na zakończenie trzeba zwrócić uwagę na możność tworzenia przez ubezpieczyciela wielu kapitałów, funduszy i rezerw o charakterze miesza­nym, a więc w części gwarancyjnym, kompensacyjnym i technicznym [ Pobierz całość w formacie PDF ]

Archiwum